Cùng 1 gói CPU/RAM. Tại sao web “mượt” hay “đơ” lại khác nhau một trời một vực? Câu trả lời là Latency Ổ ĐĨA. Đừng tin quảng cáo, hãy tự đo bằng ioping.
Dạo này mình có nghịch và test khá nhiều VPS/Server, mới thấy một chuyện khá “cay”:
Cùng một gói CPU/RAM, nhưng ổ cứng nhanh hay chậm có thể quyết định luôn việc web mượt hay đơ, DB chạy ngon hay “toang”.
ioping là gì và vì sao đáng để thử?
ioping là một công cụ dòng lệnh trên Linux, hoạt động giống như ping nhưng thay vì ping ra mạng, nó sẽ “ping” trực tiếp xuống ổ cứng.
Mỗi lần “ping”, ioping sẽ đọc/ghi một block nhỏ (mặc định 4K), sau đó trả về:
min / avg / max / mdev = độ trễ thấp nhất / trung bình / cao nhất / độ dao động (micro giây – µs)
Dựa vào con số avg, bạn có thể ước đoán được loại storage mà nhà cung cấp đang dùng:
Nếu latency trung bình chỉ khoảng vài chục đến vài trăm µs → khả năng cao là NVMe / SSD xịn.
Nếu ở mức vài ms (vài ngàn µs) trở lên → rất giống profile HDD hoặc storage đang cực kỳ nghẽn.
Ví dụ trong hình mình test:
===
min/avg/max/mdev = 53.7 us / 111.7 us / 132.2 us / 21.6 us
===
avg ~111.7 µs cho 4K random read là cực kỳ nhanh, đây là khu vực của NVMe/SSD enterprise, gần như chắc chắn không phải HDD.
Cách tự test nhanh trên VPS/Server của bạn
SSH vào VPS/Server, cd tới thư mục hoặc chỉ định thiết bị cần test, rồi chạy:
===
ioping -c 10 .
mình chạy lệnh này (như hình)
===
Dấu [.] nghĩa là test tại thư mục hiện tại (ổ đĩa chứa thư mục đó).
Bạn cũng có thể test trực tiếp device, ví dụ:
===
ioping -c 10 /dev/nvme0n1
===
Khi chạy xong, để ý dòng cuối:
min/avg/max/mdev = … us / … us / … us / … us
Đặc biệt là avg:
Nếu avg ở khoảng:
50–300 µs: ổ rất nhanh (NVMe/SSD enterprise).
300–2000 µs: SSD bình thường / storage tạm ổn.
2000–10000 µs (2–10 ms) trở lên: khả năng cao là HDD hoặc I/O đang bị nghẽn nặng.
Không cần quá “chuyên gia”, chỉ cần nhìn tương đối là đã có thể biết mình đang dùng loại storage nào.
=====
Giá trị thực tế của việc đo latency ổ cứng
Mình thấy ioping cực kỳ hữu ích trong mấy trường hợp sau:
Bạn muốn so sánh các nhà cung cấp VPS/Server, không chỉ dựa trên cấu hình ghi trên web mà còn cả chất lượng thật.
Bạn cảm giác web/DB chậm nhưng CPU/RAM vẫn dư, test ioping sẽ giúp bóc được xem có phải nghẽn I/O hay không.
Bạn làm hạ tầng cho khách hàng, có thêm số liệu để giải thích vì sao nên nâng cấp lên storage tốt hơn, thay vì chỉ “cảm giác nó nhanh hơn”.
Anh em nào từng dùng ioping để kiểm tra chất lượng VPS/Server chưa?
Latency ổ bên bạn thường đang ở mức bao nhiêu µs, và cảm nhận thực tế có tương ứng với con số đó không?
Hãy cho mọi người biết kết quả của bạn nhé!


Leave a Reply