12 LOẠI NỘI DUNG CẢM XÚC MẠNG XÃ HỘI ĐANG BỊ PHONG SÁT Ở TQ

12 LOẠI NỘI DUNG CẢM XÚC MẠNG XÃ HỘI ĐANG BỊ PHONG SÁT Ở TQ

Vào cuối tháng 9 vừa qua, “triều đình” nước láng giềng vừa triển khai một chiến dịch hai tháng nhằm “phong sát” các nội dung và tài khoản mạng xã hội được họ cho là đang lan truyền các cảm xúc tiêu cực trên mạng xã hội nước này. “Quan quân” yêu cầu các nền tảng phải xoá ngay lập tức mà không cần thông báo khi phát hiện các nội dung có thể kích hoạt cảm xúc bi quan, buồn bã, chán nản nơi người đọc. Thậm chí xoá sổ luôn tài khoản, đặc biệt là nhắm vào những người có sức ảnh hưởng.

Lần này, không chỉ là việc nhân danh kiểm soát tin giả để ban hành các quy định kiểm duyệt mạng xã hội như trước đây nữa, nó phát triển thành kiểm duyệt cảm xúc. Một sự can thiệp sâu rộng đang dần định hình cách “triều đình” cho phép “con dân” biểu đạt cảm xúc cá nhân về các vấn đề xã hội như thế nào. Đã đến lúc không chỉ việc bạn nói gì bị quản chế, mà việc bạn bày tỏ thái độ có thể làm tăng sự bi quan, chất vấn trong xã hội cũng bị kiểm duyệt.

Các nhóm đang bị phong sát có thể được chia thành 4 CẤP ĐỘ CHIẾN LƯỢC

1. Cảm xúc cá nhân nhưng “tiêu cực lan truyền”
   • Than mệt, thất vọng, vô dụng.
   • Lying flat / letting it rot.
   • Không kết hôn, không sinh con.
2. Cảm xúc xã hội “dẫn tới chất vấn hệ thống”
   • So sánh với phương Tây.
   • Dùng case đơn lẻ để nói về bất công xã hội.
   • Phê phán cấu trúc, luật lệ, minh bạch, bất bình đẳng.
3. Cảm xúc gây chia rẽ / cực đoan hóa
   • Đối kháng nhóm.
   • Chủ nghĩa dân tộc quá khích hoặc lệch tông.
   • Giới tính, vùng miền, giai cấp, thiết bị (Apple/Android).
4. Cảm xúc đe dọa tính chính danh của “triều đình”
   • Nghi ngờ “triều đình” giấu sự thật.
   • Tin đồn kinh tế, giá nhà, phúc lợi.
   • Truy vấn minh bạch, trách nhiệm.

Dưới đây là danh sách các hình thái nội dung đã bị “xử lý” trong thời gian qua, được ChatGPT tổng hợp từ South China Morning Post, The New York Times,

1. Khơi gợi đối kháng nhóm

• Tất cả các nội dung khơi gợi đối kháng nhóm (thành thị vs nông thôn, nam vs nữ, Bắc vs Nam, giài với nghèo…), gán phẩm chất đạo đức theo nhóm, bị coi là “kích động chia rẽ xã hội.
• Ví dụ: Tài khoản Hu Chenfeng bị xóa toàn bộ video/bị chặn vì dùng cặp “Apple/Android” để gợi chia rẽ giai tầng. Tài khoản này cho rằng Android giờ đây được dùng như một tính từ để chỉ cái nghèo ở xứ này. Android house chẳng hạn, để chỉ khu nhà nghèo.

1. “Bán lo âu” (Selling Anxiety)

• Chặn tất cả các nội dung bán hàng dựa trên sự sợ hãi. Ví dụ như các khóa học lo sợ thất nghiệp, ế chồng, học kém, content dọa dẫm tương lai mù mịt, bị coi là “trục lợi cảm xúc tiêu cực người trẻ”.

1. Phản tư xã hội mang tính bi quan / vô vọng

• “Học cho lắm cũng chả ích gì”, “Làm việc chăm chỉ cũng không thay đổi số phận”Bị cho là “phủ nhận giá trị lao động, giáo dục”.

1. Lối sống đi ngược “phục hưng dân tộc”

• Các tài khoản cổ vũ các trào lưu Lying flat (tang ping), không kết hôn, không sinh con, tự do sống du mục (travel influencer) bị xem trực tiếp xung đột với mục tiêu tăng dân số và ổn định xã hội đều bị cấm, hoặc chặn không thể tăng số lượng người theo dõi.

1. Chủ nghĩa dân tộc cực đoan hoặc lệch tông với diễn ngôn chính

• Những thành phần yêu nước quá khích, phát biểu nghe hào khí ngút trời nhưng đi ngược với diễn ngôn ngoại giao chính thống cũng bị sờ. Ví dụ: Zhang Xuefeng đòi “tặng 50 triệu NDT để đánh Taiwan” cũng bị hốt luôn.

1. Ảnh hưởng quá lớn, khó kiểm soát

• Trường hợp của Zhang Xuefeng (50 triệu follower) bị cấm tăng follower bởi vì được cho là có lượng theo dõi quá lớn, đã bị dừng việc tiếp nhận thêm người theo dõi để phòng ngừa rủi ro gây cảm xúc tiêu cực.

1. Lợi dụng tự do ngôn luận để gieo nghi ngờ hệ thống

• Nói về thất nghiệp, bất công xã hội, thiên vị tầng lớp. Gợi ý rằng “tương lai không trong tay chúng ta.”-> Bị coi là “đe dọa niềm tin vào “triều đình”.

1. So sánh Trung Quốc – phương Tây theo hướng “sùng bái”

• Phát ngôn “Trung Quốc kém phương Tây (chất lượng sống)” bị quy chụp “worshiping the West”.

1. Dùng vụ việc đơn lẻ để suy rộng “vấn đề hệ thống”

• Bị gắn mác “malicious misinterpretation” khi câu chuyện riêng lẻ bị dùng để kết luận về bất bình đẳng/thất bại thể chế.

1. Tin đồn kinh tế – giá nhà – phúc lợi
   Tóm tắt: Quét mạnh tin “giá nhà/kinh tế sụp đổ”, “cắt phúc lợi”…
   Ví dụ: Weibo “suspended more than 1,200 accounts” vì tin đồn kinh tế và phúc lợi.
2. Tự hại/bạo lực – “trả thù xã hội” – sensational conspiracy

Cấm livestream tôn vinh tự hại/bạo lực, thuyết âm mưu câu view. Ví dụ: Sau cái chết của diễn viên Yu Menglong, công an xử lý người tạo video giả; CAC đưa vào diện bị quét. Thậm chí không được thảo luận về sự ra đi này, ko bàn tán về nguyên nhân.

12. Bóp méo/giật gân về giải trí – tin vịt

• Phạt nặng nền tảng vì “trending list” nhồi gossip/nội dung “phá hệ sinh thái”. Ví dụ: Weibo, Kuaishou, Xiaohongshu/RedNote bị cảnh cáo/“disciplinary measures”; Toutiao & UCWeb bị “summoned”.

Theo các chuyên gia, việc can thiệp này nhằm ngan chặn làn sóng bất mãn ngày càng cao của người dân về tình hình đất nước: kinh tế ảm đạm, thiếu việc làm, áp lực xã hội lên người trẻ quá lớn, lao động nhập cư qua K visa sẽ làm tình trạng thiếu việc làm tồi tệ hơn, áp lực sinh nở lên phụ nữ, sự bưng bít thông tin của “triều đình” trước các vấn đề nổi cộm… Để tránh làn sóng lan rộng và dâng cao, chiến dịch trên đã được khẩn trương tiến hành. Vì theo tuyên bố của “triều đình”, thì internet không phải là cái chợ để lan truyền tiêu cực.